Miscellanea Posttotalitariana Wratislaviensia 8/2020: Ucieczka od wolności? Europa posttotalitarna 75 lat po II wojnie światowej.Dyskursy postkolonialne, neoimperialne, neo(auto)kolonialne i dekolonialne: literatura, kultura, społeczeństwo, historia

Agnieszka Matusiak, Andrzej Polak i Monika Wolting (red.)
ISSN: 2353-8546
Format: B5, oprawa broszurowa
Rok wydania: 2020
Cena: 40,00 PLN   

Przypadająca na rok 2020 siedemdziesiąta piąta rocznica zakończenia drugiej wojny światowej — która spowodowała, że wolność stała się naczelną kategorią, wokół której budowało się myślenie Zachodu — stała się okazją, by poddać refleksji kwestię wolności w krajach posttotalitarnych europejskiego kontynentu; by prześledzić jej ścieżki ewolucyjne i spróbować odpowiedzieć na kluczowe dla tego georegionu pytanie tożsamościowotwórcze. Pytanie o istotę i specyfikę procesów, zjawisk i mechanizmów emancypacji kultur(y) i społeczeństw krajów europejskich ze spuścizny drugiej wojny światowej, a zwłaszcza jej pojałtańskich konsekwencji, które na kolejne niemalże pół wieku osadziły państwa i narody Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej w sferze podporządkowania dominacji sowieckiej. Dlatego też teksty prezentowane w niniejszym tomie w lwiej części koncentrują się wokół minionych trzydziestu lat transformacji systemowej, która kraje byłego bloku wschodniego nie tylko politycznie, gospodarczo i kulturowo, lecz przede wszystkim tożsamościowo zreorientowała ku swobodom i wartościom immanentnym demokracji. Zaproszeni do współpracy autorzy starali się więc odpowiedzieć na pytanie, w jakim stopniu społeczeństwa byłego bloku wschodniego były (wystarczająco) gotowe na przejście od antytotalitarnego marzenia o wolności do jej demokratycznego „praktykowania”, zwłaszcza zaś związanych z nią swobód obywatelskich, i czy nowo odzyskana po 1989 roku wolność (znaczona takimi wydarzeniami, jak ruch solidarnościowy w Polsce, upadek muru berlińskiego, kolorowe rewolucje w krajach satelickich ZSRR czy wreszcie rozpad samego Związku oraz wojna na terytorium byłej Jugosławii) przyczyniła się do pogłębienia świadomości wśród mieszkańców postkomunistycznej Europy, jak złożone są prawdy o tożsamości zamieszkiwanej przez nich części kontynentu oraz o konieczności bycia ostrożnymi w formułowaniu definitywnych rozstrzygnięć w zakresie wartości konstytuujących ową prawdę. Oddawany do rąk czytelników tom może zaciekawić literaturoznawców, kulturoznawców, historyków, socjologów, filozofów i antropologów kultury.

Spis treści

  • Agnieszka Matusiak, Andrzej Polak, Monika Wolting (Wstęp) – Wolność w horyzoncie posttotalitarnym    

Ucieczka od wolności?

  • Tadeusz Gadacz – Filozofia wolności     
  • Karol Sauerland – Ile to już utopii przeżyliśmy przez 75 lat, a myślenie utopijne wciąż ma się nieźle!     
  • Monika Wolting – Narracje wolnościowe w niemieckiej literaturze po 1945 roku      
  • Krzysztof Okoński – „Chcecie totalnej wolności słowa?” Kultura w Niemczech u progu lat dwudziestych (XXI wieku) wobec radykalizmu, wielokulturowości i konfliktów etnicznych. Próba rozpoznania problemów    
  • Małgorzata Abassy – Totalitaryzm i wolność w świetle paradygmatów kultury. Współczesna Rosja        
  • Paula Wójcik – Demony przeszłości. Więzy pamięci i tradycje powieści gotyckiej    
  • Andrzej Kopacki – Figuracje kobiecości i strategie wolnościowe. Komparatystyka powieści Bator, Plebanek i Gretkowskiej (w trzech krokach)      
  • Adrian Madej – Literackie obrazy tożsamości w prozie Andrzeja Stasiuka       
  • Agata Firlej – Don Kichoci, Podziemni i Rewizjoniści. Postawy środkowoeuropejskich pisarzy wobec wolności      
  • Gabriela Abrasowicz – Wobec kapitalistycznej (pseudo)wolności. Teatralne manifesty na postjugosłowiańskich scenach     

Stare idee, nowe wyzwania

  • Jan Kieniewicz – Imperializm, kolonializm, globalizm: stare idee, nowe wyzwania     
  • Krzysztof Brzechczyn – Między zachodnim a wschodnim imperializmem. Dyskurs postkolonialny a trajektoria rozwojowa społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej w świetle nie-Marksowskiego materializmu historycznego        
  • Tomasz Nakoneczny – W poszukiwaniu utraconego imperium. Polska imperialna jako świat i jako wyobrażenie       

Rosja i jej (post)kolonialny syndrom

  • Andrzej Polak – Kolonizacja wewnętrzna Rosji w ujęciu Aleksandra Etkinda        
  • Bogusław Bakuła – Rosyjska dyskusja postkolonialna w latach 2000–2018      

Silva rerum

  • Wawrzyniec Popiel-Machnicki – Bronisława Grąbczewskiego postrzeganie Orientu w aspekcie rozważań postkolonialnych      
  • Tomasz Nakoneczny – Rosyjski literaturocentryzm w kontekście postkolonialnym       
  • Piotr Fast  – Władza — etyka — egzystencja (uwagi o powieści Piotra Aleszkowskiego Twierdza)       
  • Paweł Łaniewski – Zajełdyz. O postkolonialnych aspektach Jakucji Jegora Radowa       

Recenzje, omówienia

  • Гиорги Тавадзе – Акакий Бакрадзе, Укрощение литературы, Тбилиси: Государственный музей Грузинской литературы им. Г. Леонидзе, 2019, cc. 350      
  • Aniela Radecka – Тамара Марценюк, Чому не варто боятися фемінізму, ред. Оксана Кісь Київ: Комора, 2018, сс. 328     

Noty o Autorach     

 

Kontakt

Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.
Pl. Uniwersytecki 15
50-137 Wrocław
tel./faks 71 375 28 85
biuro@wuwr.com.pl
marketing@wuwr.com.pl

Zapisz się na newsletter